130 triệu USD. Đó là số tiền mà các ủy ban hành động chính trị (PAC) liên quan đến crypto đã chi trong chu kỳ bầu cử giữa kỳ năm 2024. Con số này gấp đôi so với năm 2020 và vượt xa bất kỳ ngành công nghiệp non trẻ nào trong lịch sử nước Mỹ. Nhưng có một vấn đề: cử tri dường như không quan tâm.
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy chỉ 18% người Mỹ coi chính sách tiền điện tử là yếu tố quan trọng khi bỏ phiếu. Trong khi đó, những người trong ngành – từ Coinbase đến a16z – lại liên tục khẳng định rằng “cộng đồng crypto có thể quyết định kết quả bầu cử”. Khoảng cách giữa chi tiêu khổng lồ và mức độ quan tâm thực tế đang tạo ra một bong bóng tường thuật nguy hiểm.
Tại sao điều này lại quan trọng với bạn? Bởi vì nếu tường thuật này vỡ, toàn bộ định giá của những dự án dựa vào “kỳ vọng chính trị” sẽ sụp đổ. Tôi đã chứng kiến điều tương tự vào năm 2022, khi các dự án DeFi huy động hàng tỷ USD chỉ dựa trên lời hứa về yield farming, để rồi biến mất khi thị trường tỉnh táo lại.
Bối cảnh: Khi crypto lao vào chính trường
Bầu cử giữa kỳ 2024 ở Mỹ được xem là cuộc chiến sống còn cho ngành crypto. Sau khi các cơ quan quản lý như SEC và CFTC siết chặt dưới thời Biden, các công ty lớn quyết định dùng tiền để mở cửa Quốc hội. Họ thành lập các siêu PAC như Fairshake, GMI PAC và nhiều tổ chức khác, nhắm vào những ghế Thượng viện và Hạ viện then chốt.
Số liệu từ Federal Election Commission (FEC) cho thấy tổng chi tiêu PAC crypto đã vượt 130 triệu USD tính đến tháng 9/2024. Con số này chiếm khoảng 15% tổng chi tiêu PAC của tất cả các ngành trong chu kỳ này – một tỷ lệ đáng kinh ngạc cho một lĩnh vực chưa đầy 15 năm tuổi. Các chiến dịch quảng cáo tấn công đối thủ, tài trợ trực tiếp cho các ứng cử viên thân thiện, và thậm chí tổ chức các sự kiện gây quỹ riêng.
Nhưng đây là điểm mấu chốt: chi tiêu không đồng nghĩa với ảnh hưởng. Lịch sử chính trị Mỹ cho thấy các ngành công nghiệp non trẻ thường đánh giá quá cao khả năng dịch chuyển phiếu bầu của họ. Năm 2010, Wall Street chi gần 200 triệu USD để chống lại Dodd-Frank, nhưng đạo luật vẫn được thông qua. Năm 2016, ngành dược phẩm chi kỷ lục nhưng không ngăn được làn sóng chỉ trích về giá thuốc.
Phân tích cốt lõi: Sự thật đằng sau những con số
Tôi đã phân tích dữ liệu từ Morning Consult và Pew Research. Kết quả rất rõ ràng: tỷ lệ cử tri coi crypto là “vấn đề chính” chỉ đạt 18%, thấp hơn cả vấn đề nhập cư (55%) hay biến đổi khí hậu (42%). Ngay cả trong nhóm cử tri dưới 30 tuổi – nhóm sở hữu nhiều crypto nhất – con số này cũng chỉ là 24%.
Điều này tạo ra một nghịch lý: trong khi các nhà điều hành crypto liên tục hô hào về “cử tri crypto”, thực tế họ đang chi tiền để mua một tiếng nói mà không có người nghe. Các cuộc khảo sát cũng chỉ ra rằng phần lớn người nắm giữ crypto không coi việc ứng cử viên có ủng hộ blockchain hay không là yếu tố quyết định. Họ quan tâm đến lạm phát, việc làm và giá nhà hơn.
Vậy 130 triệu USD đó đi đâu? Phần lớn – khoảng 80% – dành cho quảng cáo truyền hình và kỹ thuật số nhắm vào các bang chiến trường như Ohio, Montana và Pennsylvania. Nhưng hiệu quả của những quảng cáo này đang bị đặt dấu hỏi. Một nghiên cứu của Đại học Stanford chỉ ra rằng quảng cáo chính trị chỉ làm thay đổi 2-3% ý định bỏ phiếu, và tác động đó thường biến mất sau 48 giờ.
Góc nhìn phản trực giác: Tiền không mua được phiếu, nhưng nó mua được sự chú ý
Đây là điểm mà hầu hết các phân tích đều bỏ qua. Chi tiêu PAC khổng lồ không nhằm mục đích thuyết phục cử tri phổ thông – nó nhắm vào truyền thông. Các bài báo về “crypto quyết định bầu cử” tạo ra hiệu ứng truyền thông mạnh mẽ, khiến các chính trị gia phải chú ý. Và điều đó có thể biến thành lợi thế đàm phán sau bầu cử, bất kể kết quả thế nào.
Nhưng đây là con dao hai lưỡi. Nếu các ứng cử viên được crypto hậu thuẫn thua, hoặc nếu các đảng viên Dân chủ vẫn giữ quyền kiểm soát Hạ viện, thì tấm vé “sức mạnh chính trị crypto” sẽ mất giá chỉ sau một đêm. Các nhà đầu tư đang đặt cược vào câu chuyện rằng một Quốc hội thân thiện hơn sẽ thông qua các dự luật như FIT21 hoặc làm dịu SEC. Nhưng nếu điều đó không xảy ra, toàn bộ định giá của những token như UNI, POL (trước đây là MATIC) hoặc các altcoin “hướng đến compliance” sẽ bị điều chỉnh.
Từ kinh nghiệm quản lý danh mục trong bear market 2022, tôi biết rằng sự phụ thuộc vào một tường thuật duy nhất là rủi ro lớn nhất. Khi mọi người đều tin vào cùng một câu chuyện, không còn ai ở phía bên kia để chốt lời. Giá đã phản ánh kỳ vọng quá lớn, và chỉ cần một cú huých nhỏ từ thực tế – như một cuộc thăm dò mới cho thấy crypto không phải là ưu tiên – là bong bóng có thể vỡ.
Kết luận: Câu hỏi mà không ai muốn trả lời
Hơn 130 triệu USD đã được chi. Nhưng nếu vào tháng 11, kết quả bầu cử không thay đổi gì cho crypto – nếu SEC vẫn do Gary Gensler lãnh đạo, nếu các dự luật vẫn nằm trong ủy ban – thì chúng ta sẽ nói gì? Rằng tất cả số tiền đó đã bị đốt cháy để mua một ảo tưởng? Hay rằng ngành công nghiệp này vẫn còn quá nhỏ để thực sự ảnh hưởng đến chính trị?
Tôi để lại câu hỏi đó cho bạn. Nhưng tôi đã thấy đủ các chu kỳ để biết: khi chi tiêu không đi kèm với nền tảng, thị trường luôn tìm cách trừng phạt. Hãy nhìn vào các dự án mà bạn đang nắm giữ. Hỏi chúng có thực sự tạo ra giá trị ngoài việc đặt cược vào một kết quả bầu cử nào đó không. Nếu câu trả lời là “không”, có lẽ đã đến lúc cân nhắc lại rủi ro của mình.