TSMC mở rộng tại Mỹ: Lợi nhuận hy sinh cho an ninh chuỗi cung ứng
Võ Quân
Bạn có biết, mỗi con chip AI trong tay bạn – từ GPU NVIDIA cho đến ASIC đào Bitcoin – đều phụ thuộc vào một nhà máy duy nhất ở Đài Loan? Nhưng làn sóng địa chính trị đang buộc TSMC, gã khổng lồ sản xuất chip số 1 thế giới, phải đặt cược 2000 tỷ USD vào nước Mỹ. Liệu đây là chiến lược bảo vệ tương lai hay một ván bài mạo hiểm?
Kể từ khi quay trở lại Nhà Trắng năm 2025, chính quyền Trump đã thúc đẩy mạnh mẽ việc đưa sản xuất chip tiên tiến về Mỹ. TSMC, với tư cách là nhà cung cấp độc quyền cho Apple, NVIDIA, AMD, buộc phải đồng ý đầu tư 2000 tỷ USD để xây dựng các nhà máy tại Arizona. Con số này gấp 10 lần tổng đầu tư trước đó, và nó sẽ được triển khai trong 10-15 năm tới.
Tại sao lại là bây giờ? Bởi vì lợi nhuận của TSMC đang ở đỉnh cao lịch sử. Quý 2 vừa qua, công ty báo cáo lợi nhuận ròng tăng 77,4% so với cùng kỳ, đạt 6,5 tỷ USD, với biên lợi nhuận gộp ấn tượng 67,7%. Nhưng chính trong thời kỳ hoàng kim này, áp lực từ chính phủ Mỹ và lo ngại về an ninh nguồn cung đã buộc TSMC phải cam kết mở rộng sản xuất tại Mỹ. CFO của TSMC thừa nhận rằng các nhà máy ở Mỹ sẽ làm giảm biên lợi nhuận gộp từ 2-4% mỗi năm.
Phân tích kỹ thuật cho thấy chi phí vận hành một nhà máy tại Mỹ cao hơn 20-50% so với Đài Loan. Nguyên nhân đến từ: chi phí lao động cao gấp 3 lần, chuỗi cung ứng vật liệu chưa hoàn thiện, chi phí xây dựng leo thang, và đặc biệt là năng suất non trẻ khi chuyển giao công nghệ N-1 (tức là nhà máy Mỹ chỉ sản xuất chip thế hệ trước một đời so với Đài Loan). TSMC dự kiến nhà máy Arizona sẽ bắt đầu sản xuất 4nm vào cuối 2025, nhưng quá trình ramp-up (tăng sản lượng) luôn là thách thức với các fab mới.
Tuy nhiên, đằng sau những con số bi quan là một góc nhìn trái chiều: TSMC không phải đang hy sinh lợi nhuận một cách vô ích. Họ đang xây dựng một 'rào cản' địa chính trị. Bằng cách chấp nhận chi phí cao hơn, TSMC biến mình thành 'nhà máy quốc gia' của Mỹ, khiến các khách hàng lớn như Apple, NVIDIA càng phụ thuộc sâu hơn. Họ cũng có thể áp dụng mức giá cao hơn cho chip 'Made in USA' – một khoản phí bảo hiểm cho sự an toàn chuỗi cung ứng. Nếu các đối thủ như Samsung hay Intel không thể theo kịp, TSMC sẽ củng cố vị thế độc tôn.
Điểm mấu chốt: TSMC đang đánh cược rằng nhu cầu AI sẽ tiếp tục bùng nổ, và khách hàng sẵn sàng trả thêm để có chip không phải từ Đài Loan. Nếu AI tăng trưởng chậm lại, hoặc nếu Samsung/Intel đột phá về công nghệ, khoản đầu tư 2000 tỷ USD có thể trở thành gánh nặng. Nhưng ở thời điểm hiện tại, với biên lợi nhuận 67% và dòng tiền tự do dồi dào, TSMC có đủ sức mạnh để thực hiện ván bài này. Nhà đầu tư hãy theo dõi: tỷ lệ lấp đầy nhà máy Arizona, khả năng tăng giá bán, và liệu chính phủ Mỹ có cấp đủ 150 tỷ USD trợ cấp như đã hứa?