Iran – Oman: Tín hiệu thanh khoản ẩn sau eo biển Hormuz"

"article": "Eo biển Hormuz vừa phát đi một tín hiệu mà hầu hết nhà đầu tư crypto bỏ qua. Iran và Oman đạt thỏa thuận về tuyến đường dành cho tàu thuyền qua eo biển. Không phải hiệp ước hòa bình. Không phải tuyên bố chấm dứt chiến tranh. Chỉ là một thỏa thuận kỹ thuật về việc tàu nào đi làn nào. Vậy mà trong bối cảnh thị trường đang tích lũy đi ngang, một mẩu tin kiểu này lại có thể là mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh thanh khoản toàn cầu.\n\nTuần trước, giá dầu Brent giảm hơn hai phần trăm trong phiên giao dịch đầu tiên sau khi thông tin rò rỉ. Thị trường crypto không phản ứng. Bitcoin vẫn nằm trong biên độ hẹp, thanh khoản trên các sàn phái sinh thấp bất thường. Những người quen nhìn vào vĩ mô lại đứng ngồi không yên. Bởi vì Hormuz không phải chuyện riêng của Trung Đông. Nó là chuyện của giá dầu, lạm phát, lãi suất, và cuối cùng là dòng vốn toàn cầu. Và dòng vốn toàn cầu, trong hai chu kỳ gần nhất, là thứ quyết định số phận của tài sản số.\n\nHormuz gánh trên vai khoảng hai mươi mốt phần trăm lượng dầu tiêu thụ toàn cầu. Gần hai mươi phần trăm khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới cũng đi qua khu vực này, chủ yếu từ Qatar. Tại điểm hẹp nhất, eo biển chỉ rộng ba mươi ba kilomet. Một vụ va chạm, một quả mìn, một tên lửa bắn nhầm cũng đủ làm gián đoạn dòng chảy hơn hai mươi triệu thùng dầu mỗi ngày. Khi Hormuz nóng lên, giá dầu tăng. Khi giá dầu tăng, lạm phát kỳ vọng tăng. Khi lạm phát kỳ vọng tăng, các ngân hàng trung ương thắt chặt tiền tệ. Khi thanh khoản rút về, không có tài sản rủi ro nào sống sót. Kênh truyền dẫn này đã vận hành hoàn hảo trong năm 2022, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ nâng lãi suất và crypto mất hơn sáu mươi phần trăm giá trị.\n\nVì vậy, bất kỳ tín hiệu nào từ Hormuz, dù nhỏ, đều cần được đặt vào khung này. Nếu nó làm giảm xác suất xảy ra một cú sốc năng lượng, nó làm giảm áp lực lạm phát kỳ vọng. Và nếu điều đó xảy ra, các ngân hàng trung ương có thêm không gian để xoay trục. Câu hỏi đặt ra: Thỏa thuận Iran – Oman có thực sự có trọng lượng đó, hay chỉ là một tuyên bố hình thức?\n\nĐể trả lời, tôi phải kể lại một chuyện hồi năm 2017. Khi đó tôi đang làm việc tại một quỹ đầu tư mạo hiểm. Tôi dành bốn tháng xây dựng mô hình hồi quy giữa thanh khoản của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, chỉ số DXY và vốn hóa các dự án ICO. Dữ liệu lấy từ hơn hai trăm đợt huy động vốn lớn nhất năm đó, từ EOS, Tezos cho đến những dự án không còn ai nhớ tên. Kết quả khiến tôi bất ngờ: bảy mươi tám phần trăm biến động giá ICO có thể giải thích bằng dòng vốn toàn cầu. Không phải chất lượng đội ngũ. Không phải công nghệ. Dòng vốn quyết định tất cả. Bài học đó vẫn còn nguyên giá trị cho đến ngày nay.\n\nNhưng tại sao một thỏa thuận ở eo biển Hormuz lại liên quan đến crypto? Bởi vì nó không trực tiếp bơm tiền vào ví của bạn. Nó tác động lên một chuỗi các biến số vĩ mô. Và tôi cần nhấn mạnh: Thị trường crypto không phản ứng với sự kiện. Nó phản ứng với sự thay đổi trong xác suất được gán cho các kịch bản cực đoan.\n\nHãy nhìn lại lịch sử gần đây. Tháng chín năm 2019, các cơ sở lọc dầu của Saudi Arabia bị tấn công. Giá dầu tăng mười lăm phần trăm trong một ngày. Bitcoin tăng nhẹ rồi giảm trong hai tuần sau đó, vì thị trường lo ngại lạm phát sẽ buộc Fed không thể cắt giảm lãi suất. Tháng hai năm 2022, khi Nga tấn công Ukraine, Bitcoin mất hai mươi phần trăm trong một tháng, dù nhiều người tin rằng nó sẽ là nơi trú ẩn an toàn. Nó không phải vàng. Nó là một tài sản rủi ro có độ nhạy cảm thanh khoản cao. Bất cứ điều gì làm thay đổi đường cong lãi suất hoặc khẩu vị rủi ro toàn cầu đều tác động lên nó.\n\nThỏa thuận Iran – Oman, theo đánh giá ban đầu, chỉ thuộc loại loại bỏ rủi ro biên. Nó không làm thay đổi cán cân quân sự. Iran vẫn sở hữu hàng trăm tên lửa chống hạm, hàng nghìn quả mìn và khả năng triển khai tàu tấn công nhanh chỉ trong vài giờ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo vẫn coi Hormuz là con bài chiến lược tối thượng trong bất kỳ cuộc đối đầu nào với Mỹ hoặc Israel. Họ sẽ không từ bỏ lợi thế đó vì một thỏa thuận quản lý giao thông.\n\nNhưng điều thú vị là tại sao Iran lại chọn Oman, và tại sao là lúc này. Oman không phải là đồng minh thân thiết của Iran. Oman là một nước trung lập trong khu vực, có quan hệ tốt với cả Washington, London và Tehran. Trong lịch sử, Oman từng là kênh liên lạc bí mật giữa Mỹ và Iran. Sử dụng Oman làm trung gian là một cách để Iran gửi tín hiệu mà không phải trả giá chính trị trực tiếp. Đây là một động thái thông minh: Nó cho phép Iran đóng vai trò là một đối tác quản lý rủi ro trong ngắn hạn, trong khi vẫn duy trì khả năng gây hấn về lâu dài.\n\nNhìn từ góc độ tài chính, tôi thấy Oman đóng vai trò giống như một nhà tạo lập thị trường trong một thị trường thanh khoản mong manh. Nhà tạo lập thị trường không đứng về phía nào. Nó chỉ giảm ma sát, tăng khối lượng, làm mượt biến động. Nhưng khi một cú sốc thực sự xảy ra, nhà tạo lập thị trường cũng rút lui. Oman cũng vậy. Thỏa thuận này làm giảm khả năng xảy ra một cuộc đối đầu tình cờ. Nó không giải quyết bất kỳ mâu thuẫn căn bản nào. Và nó không đảm bảo rằng Hormuz sẽ an toàn trong mọi kịch bản.\n\nThỏa thuận này cũng cần được nhìn nhận trong bối cảnh nguồn cung thay thế. Saudi Arabia có đường ống Đông – Tây với công suất khoảng năm triệu thùng mỗi ngày. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất có đường ống Fujairah với công suất một triệu rưỡi thùng mỗi ngày. Nhưng tổng công suất này vẫn thấp hơn nhiều so với lượng dầu đi qua Hormuz. Nói cách khác, Hormuz không có tuyến đường thay thế thực sự. Một thỏa thuận quản lý giao thông, vì vậy, không thể thay đổi thực tế cấu trúc này. Nó chỉ có thể làm giảm rủi ro vận hành, chứ không