Khi Strategy dừng bán Bitcoin: Niềm tin được tái cấu trúc hay ván bài lớn hơn?
Ngô Tâm
Tháng 4 năm 2025, tôi nhìn dòng tweet của Michael Saylor: 'Chúng tôi tạm dừng bán Bitcoin.' Tôi bật cười. Niềm tin không thể được lập trình, nhưng nó có thể được tái cấu trúc.
Bối cảnh: Strategy (trước đây là MicroStrategy) – công ty nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới với khoảng 470.000 BTC – vừa gây chú ý khi chuyển hướng. Sau ba tuần bán một phần nhỏ BTC, họ quyết định dừng. Thay vào đó, họ phát hành thêm cổ phiếu MSTR, huy động 334 triệu USD. Số tiền này dùng để trả cổ tức cho cổ phiếu ưu đãi STRC, mua lại một phần STRC, và tăng dự trữ USD. Đây không phải là một quyết định ngẫu nhiên. Đó là một tín hiệu từ một trong những tổ chức có ảnh hưởng nhất trong không gian tiền mã hóa.
Hãy nhìn vào cấu trúc. Strategy không chỉ dừng bán BTC – họ đang xây dựng một cỗ máy tài chính tuần hoàn. MSTR là cổ phiếu thường, STRC là cổ phiếu ưu đãi với lợi tức cố định 7-10%. Khi họ phát hành MSTR để mua lại STRC, họ đang thay thế một lớp vốn có chi phí cao bằng một lớp vốn có chi phí thấp hơn. Và dự trữ USD tăng lên – đó là đạn dược. Điều này có nghĩa là gì? Rõ ràng: họ tin rằng Bitcoin sẽ tăng giá nhiều hơn chi phí pha loãng cổ phiếu. Nếu không, họ đã bán BTC để lấy USD. Thay vào đó, họ chọn vay từ thị trường chứng khoán. Đây là một canh bạc có đòn bẩy: MSTR trở thành một 'cổ phiếu Bitcoin có đòn bẩy' – nếu BTC tăng, cổ phiếu tăng mạnh; nếu BTC giảm, cổ phiếu giảm sâu hơn. Và ETF Bitcoin? Chúng là đối thủ trực tiếp. ETF cho phép nhà đầu tư mua BTC với phí thấp, không lo pha loãng. Nhưng MSTR có một lợi thế: nó có thể sử dụng đòn bẩy tài chính để mua thêm BTC, tạo ra một 'vòng xoáy tăng trưởng' nếu thị trường thuận lợi.
Nhưng hãy cẩn thận. Nhiều người cho rằng việc dừng bán BTC là tin tốt – giảm áp lực bán, củng cố niềm tin. Tôi không đồng ý. Đây là một quyết định tài chính lạnh lùng, không phải là một lời tuyên bố yêu thương vĩnh cửu. Họ dừng bán vì họ nghĩ giá hiện tại chưa đủ cao để bán, hoặc vì họ muốn giữ BTC để làm tài sản thế chấp cho các khoản vay trong tương lai. Nhưng nếu BTC giảm 30%, cấu trúc này có thể sụp đổ. Cổ tức vẫn phải trả, dự trữ USD có thể không đủ. Và sự pha loãng cổ phiếu – nếu MSTR liên tục phát hành thêm, mỗi cổ phiếu sẽ đại diện cho một phần BTC nhỏ hơn. Đây là con dao hai lưỡi. Trong một thị trường tăng, nó khuếch đại lợi nhuận; trong một thị trường giảm, nó khuếch đại thua lỗ. Tôi nhớ mùa hè 2020, khi DeFi bùng nổ, tôi đã thấy những cấu trúc tương tự – mọi người vay mượn để kiếm yield, và khi thị trường sụp đổ, họ mất tất cả. Strategy không phải là một giao thức DeFi, nhưng nguyên lý thì giống nhau: đòn bẩy luôn đi kèm rủi ro.
Vậy, chúng ta đang ở đâu? Đây có phải là bước tiến của một kỷ nguyên mới, nơi các công ty niêm yết trở thành những người giữ Bitcoin vĩnh viễn? Hay chỉ là một ván bài lớn hơn? Tôi chọn tin vào điều đầu tiên, nhưng tôi sẽ luôn kiểm tra mã nguồn – và trong trường hợp này, 'mã nguồn' là bảng cân đối kế toán của họ.